Część biblioteki tego słynnego dowódcy wojskowego została umieszczona na wystawie generała Laudona w Centrum Turystycznym w Nowym Jiczynie. Jest to około nieco ponad tysiąc woluminów. Część z nich została oznaczona przez generała jego supralibros, czyli wytłoczonym i złoconym herbem na oprawie, a na niektórych znajdziemy nawet jego osobisty podpis.

Księgi pochodzą z XVII i głównie XVIII wieku, okresu jego życia. Oprawiane są w oprawy skórzane lub półskórzane, często na grzbietach ozdobionych złoconymi zdobieniami. Najczęściej spotykamy książki w języku niemieckim i francuskim, a następnie włoskim i angielskim. Nic więc dziwnego, że ich treścią są często militaria, czyli książki o wojsku, operacjach zbrojnych, budowie twierdz itp. Kolejnym licznym tematem jest współczesna polityka, historia, prawo, czasem także dzienniki podróżnicze.

Z historii

Generał Gideon Ernest był właścicielem zamku Bečváry w latach 1763-1776 i zgromadził w nim profesjonalną bibliotekę, w tworzeniu której pomagał mu niemiecki poeta Christian Fürchtegott Gellert (1715-1769), którego generał poznał w Karlowych Warach. Słynny poeta zauważył: „Musiałem założyć dla niego bibliotekę, ponieważ ubolewał, że w młodości nie mógł się uczyć”. Oprócz militariów biblioteka zawierała beletrystykę, filozofię i prawo. Po sprzedaży zamku biblioteka została prawdopodobnie przeniesiona do austriackiego zamku Hadersdorf i później stała się podstawą biblioteki Loudon na zamku w Bystřicach pod Hostýnem.

Zamek Bystřici pod Hostýnem został zakupiony w 1650 roku przez Jana z Rottala. W latach 1650-1673 znajdowała się tu jego biblioteka [ELVERT], lecz jej dalsze losy nie są znane. Bystřice pod Hostynem odziedziczył Johann Nepomucen (1765-1827), syn Jenofefy (1741-1810) żonaty z (sierpieniem) Emanuelem hrabią Wengerskim (1727-1768), który ozdobił zamek, założył tu park i poświęcił się muzyce. W 1805 roku przyjął orzeczenie „Montelabate”. Był członkiem sejmu morawskiego i zmarł bezdzietnie. Zbudował na zamku Bystřice bibliotekę, o której zawartości informuje katalog z początku XIX w. „Catalogue de la Bibliotheque du Monsieur le Comte Jean Wengersky – Montelabate Seigneur de Bistritz” [Nedělníková, MZA Brno, Fond G 194 Archiwum rodzinne Laudons Bystřice pod Hostýnem, nr inw. NIE. 1179,].

Jest to katalog lokalny (kolejność według szafek, rzędów i półek) z indeksem autorów, w opisach znajduje się tytuł, autor, miejsce i rok wydania oraz format książki. Katalog ten zawiera prawie 700 tytułów, z czego ponad 100 tytułów w języku włoskim, głównie beletrystykę, poezję i sztuki teatralne, ponad 360 tytułów francuskich - powieści, korespondencję drukowaną, historię, filozofię i nauki przyrodnicze, a ponad 220 tytułów jest w języku niemieckim. Należą do nich historia, łowiectwo, encyklopedie, starożytni autorzy, dzienniki podróżnicze, historia naturalna i ogrodnictwo. Na końcu inwentarza znajduje się spis około 30 map i planów. Zdecydowana większość książek została wydrukowana w XVIII lub na początku XIX wieku, rzadko w XVII wieku, jeden tytuł pochodzi z XVI wieku [jest to nadal Anfang – cytat z Soupis…].Część książek (około jedna czwarta) znalazła się w bibliotece Loudon, ale prawdopodobnie był to wybór celowy. Kilka wpisów zapisano ołówkiem jako „Loudon”, kilka innych zapisano jako „Vetter”. Nie jest jasne, dokąd poszły pozostałe książki. Możliwe, że zbiory te uległy zniszczeniu w pożarze zamku w 1833 roku. Hrabia Wengerský nie oznaczył ksiąg w żaden sposób, w obecnej bystrzyckiej bibliotece zachowała się tylko jedna książka z jego podpisem.

Za życia Jana Nepomucena hrabiego Wengerskiego na zamku zgromadzono także zbiór sztuk teatralnych, który powstał w 1815 roku – „Kathalog Deren Theatre Büchern von Bystržitzer Schloss Theatre. Verfast am 9ten June 1815”. Zbiór ten zawierał ponad 900 tytułów librett sztuk teatralnych i oper z przełomu XVIII i XIX w., głównie w języku niemieckim. Opisy są bardzo krótkie, zawierają numer (podpis), tytuł pracy, format i jedynie miejsce autora. Teatr wystawiał się na bystrzyckim zamku już za czasów hrabiów Rottal, ale Johann Nepomuk Wengerský urządził tu salę teatralną i założył ochotniczy zespół i zespół. Teatr wyposażony był w jedenaście scenografii i kostiumów. Choć działalność teatralna na zamku trwała jeszcze za czasów wolnych panów z Loudon, księgozbiór ten z całą pewnością nie trafił do zachowanej do dziś biblioteki bystrzyckiej. Choć uderza fakt, że sztuki teatralne z tego katalogu występują w dużej mierze w zbiorach zamku Radenín, zgromadzonych przez Filipa Františka hrabiego Kolowrat-Krakowskiego (1756-1836), nie udało się znaleźć dowodów na to, że był to ten sam zbiór.

Ponieważ Johann Nepomuk Wengersky z Montelabate zmarł bezpotomnie, zamek Bystřice odziedziczyła jego przyrodnia siostra, córka jego matki Jenofefa (1741-1810), która następnie wyszła za mąż za Johanna Ferdynanda, hrabiego Fünfkirchen (1741-1789), Amalie (1776-1849), która w 1791 roku poślubiła Johanna Ludwiga Aleksandra, wolnego pana Loudon (1767-1822), a Bystrzycę odziedziczył ich syn Olivier z Loudon (1795-1881), prabratanek słynnego generała Gideona Ernesta z Loudon (1716-1790).

Generał oznaczał swoje księgi złoconymi heraldycznymi supralibrosami w skórzanych barokowych oprawach, czyli podpisami. Zatem ok. Z jego biblioteki pochodzi około 500 tytułów, ale można przypuszczać, że większość z nich pochodzi z XVIII wieku, które dziś znajdują się w bystrzyckiej bibliotece. Nic więc dziwnego, że najczęstszym tematem jest wojskowość, m.in. L. A. de La Mamie de Clairac: Abhandlung von der Befestigung im Felde.. Breslau und Leipzig, 1775, G. R. Fäsch: Regeln und Grundsatze der Kriegskunst... Leipzig, 1771,  lub F. J. ;. de Chastenet Puységur: Grundsatze und Regeln der Kriegs-Kunst... Leipzig 1753. Kolejną ulubioną dziedziną generała była historia, w jego bibliotece znajdziemy dzieje Prus, Szwecji, Danii, Rosji i Czech, a także biografie Aleksandra Wielkiego, Fryderyka Wielkiego i Marii Teresy oraz książkę H. Lettus: Lieflaendische Chronik jest wspomnieniem oryginału generała ojczyzna. Magdeburg 1747. Ciekawostką jest niemieckie tłumaczenie Koranu z 1746 roku. Trzecim tematem jest pisarstwo podróżnicze i książki o obcych krajach, m.in. J. G. Gmelin: Reise durch Sibirien... Getynga, 1751-1752. Mniejsza część książki poświęcona jest ogrodnictwu, wspomniane supralibros znajdziemy także w słownikach i książkach encyklopedycznych. Biblioteka generała zawierała także duży zbiór map i planów.

Zbiór map zawiera łącznie ponad 1000 map i planów, zarówno cywilnych, jak i wojskowych. Mapy cywilne pochodzą w większości z XVII i XVIII wieku, są to prospekty miast europejskich, mapy państw europejskich, a także wiele atlasów geograficznych, m.in. rękopisowa mapa Dunaju z 1779 r., rękopisowa mapa rzeki Morawy z 1719 r. czy rękopisowa mapa kordonu wojskowego na granicy Śląska i Kłocka z 1763 r. Z drukowanych map zwrócić można uwagę na mapę Węgier Martiusa Stiera z 1664 r., G. M. Vischera z 1697 r. i Górnej Austrii z 1667 r. Bardzo cenna jest mapa Vischera Morawy z 1692 r. oraz znane są także mapy Czech autorstwa Johanna Christopha Müllera z lat 1720 i 1726. Wszystkie mapy wojskowe przedstawiają oblężenie Belgradu w 1789 r., obozowanie wojsk w różnych miejscach, m.in. w Banjaluce, plany sytuacyjne i operacyjne wojsk austriackich, pruskich i rosyjskich, rysunki pozycji armii tureckiej, plany twierdz na Bałkanach i w Europie Środkowej.

Bibliotekę powiększali potomkowie siostrzeńca generała Oliviera (1795-1881), któremu można przypisać liczne dzieła botaniczne, oraz jego syn Ernst Olivier (1832-1915). Być może za jego życia część biblioteki oznaczono ekslibrisem heraldycznym z napisem „EX LIBRIS LIBERI BARONIS A LOUDON BIBLIOTHECA BISTRICENSIS (HOSTEIN)”.

Ostatnimi przedłużaczami biblioteki byli jego syn Ernst Gideon (1886-1944), jego żona Wilhelmina, hrabina Thun i Hohenstein (1892-1957) oraz ich dzieci.

W latach trzydziestych XX w. Loudonowie zmuszeni byli sprzedać zamek Bystřice pod Hostýnem i przenieśli się do wynajętej willi w Ždánicach, być może z biblioteką. Na początku lat pięćdziesiątych biblioteka znajdowała się najpierw na zamku w Valticach, następnie została przeniesiona na zamek we Vranovie nad Dyjí. W 1962 r. bibliotekę przeniesiono do zamku Bítov, a stamtąd w 2002 r. do Muzeum w Nowojiczynie, gdzie w 2006 r. ponownie ją zainstalowano. Obecnie część biblioteki mieści się w Centrum Turystycznym w Nowym Jiczynie.